چكیده سخنرانی : مهندس حسین طالبی- مدیر فن‌آوری اطلاعات شركت ملی نفت

موضوع : مهندسی چشم‌انداز ٢٠ ساله جمهوری اسلامی

خلاصه سخنرانی نامبرده به قرار زیر می‌باشد :

آنان كه به آرمانها و ارزش‌های مندرج در چشم‌انداز ٢٠ ساله جمهوری اسلامی ایران می‌اندیشند باید بدانند كه نیل به اینگونه آرمانهای ارزش آفرین یك فرآیند یك جانبه و سلیقه‌ای نیست آن هم در كشوری كه "توسعه جهشی" را در رأس برنامه‌های خود قرار داده است. بلكه چشم‌انداز ٢٠ ساله محور و میثاقی است ملی و با ارزش كه می‌بایست تمامی دستگاهها و سازمانها اعم از دولتی و خصوصی با استفاده از روش‌های علمی و سیستماتیك و به كارگیری مدل‌ها و الگوهای نوین مدیریتی، بگونه‌ای آرمانها و ارزش‌های سازمانهای تحت پوشش خود را از طریق برنامه‌ریزی راهبردی (Strategic Planning) تدوین و به اجرا گذراند كه همگی در جهت نیل به ارزش‌ها و اهداف مندرج در چشم‌انداز ٢٠ ساله جمهوری اسلامی باشند.
تك روی‌ها و تكیه بر سلیقه‌های فردی و عمدتاً متضاد مدیران اجرائی در عرصه‌های اقتصادی اگر چه دارای ارزشهای مقطعی باشد ولی نیل به آرمانهای ملی چشم‌انداز را عملی نخواهد ساخت.
یكپارچگی در برنامه‌ریزی و هم‌افزائی تمامی پتانسیل‌ها و منابع ملی و ارائه راه كارها و راهبردهای هم جهت با ارزش و آرمانهای ملی با استفاده از متدولوژی، مدلها و الگوهای سیستماتیك فراگیر و نیز ارزیابی عملكردها در كلیه دستگاهها از مهمترین عواملی است كه ضامن دستیابی به تمامی اهداف ٢٠ ساله جمهوری اسلامی ایران خواهد بود.
با توجه به مراتب فوق اینجانب ضمن تدوین "كتاب ارزش آفرینی" اقدام به مهندسی چشم‌انداز و تهیه طرح جامع كه شامل خلاصه‌ای از راهبرد‌های عملی و متدها، مدلها و الگوهای مدرن مدیریتی می‌باشند نموده است تا مدیران، كارشناسان، برنامه‌ریزان در سراسر كشور بتوانند با كاربرد آنها در تمامی دستگاهها و ارزیابی علمی و سیستماتیك عملكرد آنها، دستیابی به ارزشها و آرمانهای ملی تضمین گردد. لازم به ذكر است، از آنجائیكه امروزه فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) در تمامی سازمانها بعنوان موتور حركت (Driver) توسعه و رشد عمل نموده و موجب افزایش بهره‌وری، كارائی و اثربخشی می‌گردد لذا در این طرح بر برنامه‌ریزی راهبری ICT بعنوان نمونه تاكید گردیده است.
بدیهیست روشها و مدلهای اشاره شده می‌تواند در برنامه‌ریزی راهبردی سایر حوزه‌های اجرائی در سطوح مختلف ملی و سازمانی كاربرد داشته باشد.
سپس آقای مهندس طالبی حاصل كار تحقیقاتی خود را در زمینه مهندسی چشم‌انداز و ارزش آفرینی در سازمانها كه شامل بیش از 250 اسلاید Power Point بود بطور مبسوط ارائه نمودند.
خلاصه‌ای از عناوین مطالب ارائه شده توسط ایشان به قرار زیر می‌باشد :

الف : فعالیت‌های ارزش آفرین و چابك‌ساز

• تعریف مهندسی چشم‌انداز
• تحلیل اهداف و آرمانهای مندرج در چشم‌انداز ٢٠ ساله فعالیت راهبردی (Strategic)
• تهیه چك لیست حاوی حدود 500 راهبرد ارزش آفرین و چابك‌ساز در دستگاه‌های اجرائی
• طبقه‌بندی راه كارها و استراتژی‌های فوق برحسب نوع و جنس راهبرد
• تقسیم‌‌بندی راه كارها در كلیه قسمت‌ها و بخش‌های عملیاتی و پشتیبانی دستگاه‌های اجرائی
• دسته‌بندی استراتژیها به دو دسته راهبردهائی كه باعث بهبود عملكرد سازمان می‌شوند و راهبردهائی كه باید در سازمان تغییر و جایگزین گردند.

چنانچه اقدامات مندرج در چك لیست فوق انجام شود باعث می‌گردد كه سازمان متحول، چابك و ارزش‌آفرین برای كلیه ذینفعان سازمان (دولت، جامعه، سهامداران، كاركنان، مشتریان، ...) گردد.

ب : چگونگی هم‌جهت‌سازی طرحها، پروژه‌ها و برنامه‌های دستگاه‌ها با چشم‌انداز ٢٠ ساله

ایشان تنها راه هم جهت‌سازی را استفاده از روشهای علمی و سیستماتیك با استفاده از فرآیند برنامه‌ریزی و مدیریت نوین دانستند و درباره فرآیند مدیریت نوین توضیحات مبسوطی ارائه نمودند.
اهم عناوین مورد بحث ایشان جهت هم‌جهت‌سازی به قرار زیر می‌باشد :

• تشریح فرآیند مدیریت و برنامه‌ریزی نوین
• ارائه مدل و الگوهای لازم به منظور هم جهت سازی دستگاه‌ها و زیر مجموعه آنها با چشم‌انداز ٢٠ ساله
• متدولوژی تیپ جهت برنامه‌ریزی راهبردی با توجه به استانداردهای بین‌المللی

این متدولوژی شامل چند مرحله به قرار زیر می‌باشد :

• مطالعه تطبیقی (Benchmarking) جهت تعیین و مقایسه وضعیت رقبای سازمان در سایر كشورها و استفاده از تجربیات آنها (Best Practice)مطالعه وضع موجود (AS-IS) و تهیه گزارش وضع موجود
• مصاحبه با مسئولین راه بالا
• تهیه و ترسیم وضع مطلوب (To-Be)
  این مرحله شامل كلیه راه‌كارها و استراتژیها جهت ارتقاء و چابك‌سازی سازمان و تهیه گزارش وضع مطلوب می‌باشد كه منجر به تهیه گزارش وضع مطلوب می‌گردد.
• تحلیل شكاف (Gap Analysis)
  تحلیل شكاف وضع موجود با وضع مطلوب بمنظور اولویت‌بندی طرح‌ها و راه‌‌كارهای راهبردی و تهیه گزارش تحلیل شكاف (G.A. Report)
• تهیه نقشه راه (Road Map) جهت تهیه مشخصات راه‌كارهای راهبردی اولویت‌بندی شده و تهیه گزارش نقشه راه
• تهیه RFP تفكیك هر یك از راه‌كارهای مندرج در نقشه راه
• انتخاب پیمانكار، جهت اجرا و نظارت بر اجرای طرحها و سپس جایگزینی راه‌كارهای جدید با روش قدیمی و سنتی

ایشان تمامی جزئیات هر یك از مراحل فوق را تشریح نمودند سپس به تشریح مدل‌ها و تكنیك‌های متداول كه در مهندسی چشم‌انداز و مراحل فوق بكار می‌روند پرداختند.

برخی از مدل‌ها و تكنیك‌های تشریح شده به قرار زیر می‌باشد :

• زنجیره ارزش پورتر (Value Change) با مثال زنجیره ارزش صنعت نفت
• روش مطالعه تطبیقی (Benchmarking)
• روش SWOT برای شناخت نقاط قوت و ضعف داخلی و فرصت‌ها و تهدید‌های بیرونی
• مدل تقسیم‌بندی شاخص‌های عملكرد در رده‌های ملی، سازمانی و ادارات تحت پوشش آنها
• مدل تعالی سازمان EFQM برای ارزیابی توانمندیهای سازمان
• مدل ارزیابی متوازن BSC برای ارزیابی وضعیت پیشرفت پروژه‌ها جهت نیل به چشم‌انداز
• مدل تبدیل استراتژیهای كسب و كار به راه‌كارهای فناوری اطلاعات IT

مهندس طالبی در پایان اشاره نمودند كه مهندسی چشم‌انداز مطابق آنچه كه تشریح گردید روش تیپ است و در تمامی كسب و كارها و واحدهای ذیربط كاربرد دارد و باید از طریق هیات دولت یا مجلس شورای اسلامی به كلیه دستگاه‌های اجرائی ابلاغ گردد و سپس با مكانیزم‌های ارزیابی و نظارت حسن اجرای آن‌را در سطح كشور كنترل نمایند.

نمودار چشم انداز ٢٠ ساله

دريافت نسخه pdf